Czy odkażanie rany wodą utlenioną ma sens? W jakim stopniu jest skuteczne?
Krótka odpowiedź
Odkażanie rany wodą utlenioną z naukowego punktu widzenia nie ma sensu, ponieważ środek ten nie zmniejsza ilości bakterii znajdujących się na uszkodzonym fragmencie ciała. Woda utleniona jest aktywna na powierzchniach nieożywionych, a po zetknięciu z tkanką zostaje rozłożona przez katalazę na tlen i wodę. Jednak w niektórych preparatach forma żelu przedłuża trwałość nadtlenku wodoru, zapobiega jego spływaniu z miejsca zastosowania, dzięki czemu zwiększa się czas kontaktu z odkażaną powierzchnią. Woda utleniona może zostać użyta do przemycia oraz usunięcia martwych komórek z rany.
Podobne rozważania przeprowadzono również wobec spirytusu salicylowego. (Patrz: “Czy stosowanie spirytusu salicylowego jako antyseptyku ma sens?”.)
Wyjaśnienie
Woda utleniona jest powszechnie stosowana jako antyseptyk. Pod wpływem katalaz znajdujących się w tkankach zwierzęcych i wielu bakteriach, rozkładana jest na wodę i aktywny tlen atomowy. Tlen, wydzielając się, tworzy pianę i usuwa drobnoustroje z miejsca odkażanego. Jednak według wyników badań klinicznych, woda utleniona nie zmniejsza ilości bakterii (m.in. Staphylococcus aureus), ale nie ma też negatywnego wpływu na gojenie rany.1,2
Brak nowszych badań oraz aktualne stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran utwierdzają w przekonaniu, że woda utleniona nie jest dobrym wyborem przy odkażaniu ran, a szczególnie nie powinno się jej stosować w leczeniu przewlekłym.3 Stężenia od 3 do 6-procentowych są powszechnie stosowane do odkażania soczewek kontaktowych, endoskopów oraz materiałów, czyli powierzchni nieożywionych.
Podsumowując, woda utleniona może być z powodzeniem stosowana do usuwania zanieczyszczeń i martwych komórek z rany, jednak nie sprawdzi się jako środek odkażający – niszczący drobnoustroje na uszkodzonej powierzchni ciała.
Zobacz też:
- Antyseptyki w aptece: przegląd preparatów
- Środki antyseptyczne i odkażające cz.1: Związki jodu, woda utleniona, spirytus salicylowy
-
mgr farm. Emilia Łapkiewicz-PrzygodzkaRedaktor w 3PG.
Piśmiennictwo
- Leyden JJ, Bartelt NM. Comparison of topical antibiotic ointments, a wound protectant, and antiseptics in treatment of human blister wounds contaminated with Staphylococcus aureus. J Farm Pract 1987;24(6):601-4. ⬏
- Lau WY, Wong SH. Randomised, prospective, trial of topical hydrogen peroxide appendectomy wound infection. AM J Surg 1981;142:393-7 ⬏
- Sopata M, Jawień A, Mrozikiewicz-Rakowska B, Augusiewicz Z, Bakowska M, Samson I, Gabriel M, Grzela T, Karpiński TM, Kuberka I, Krasiński Z, Kózka M, Mościcka P, Mańkowski B, Mańkowski P, Sikorski J, Sobieszek-Kundro A, Szewczyk MT, Szoka P. Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Leczenie Ran 2020; 17 (1): 1-21. pełny tekst .pdf ⬏




